متخصص‌ها میگن بهترین داروی درد مفاصل اونی نیست که فکرشو می‌کنی

خیلی‌ها فکر می‌کنن زانوهای خشک، لگن دردناک و اون درد مزمن و یواش مفاصل، جزء جدانشدنی پیر شدنه و چاره‌ای براش نیست.

ولی با اینکه آرتروز شایع‌ترین بیماری مفصلی دنیاست، کارشناسا میگن روشی که ما معمولاً درمانش می‌کنیم یا جلوش رو می‌گیریم، با اون چیزی که علم ثابت کرده خیلی فاصله داره.

بهترین دارو توی قوطی قرص یا اتاق عمل پیدا نمیشه؛ رازش فقط حرکته. اما توی کشورهای مختلف و سیستم‌های درمانی، خیلی کم پیش میاد که مریضا رو به سمت تنها درمانی بفرستن که ثابت شده از مفاصلشون محافظت می‌کنه و دردشون رو کم می‌کنه: یعنی ورزش.

ورزش یکی از موثرترین درمان‌ها برای بیماری‌های مفصلی مزمن و ناتوان‌کننده مثل آرتروزه. با این حال، تعداد خیلی کمی از بیمارها واقعاً این درمان رو دریافت می‌کنن.

تحقیقات تو سیستم‌های بهداشتی ایرلند، انگلیس، نروژ و آمریکا یه الگوی مشابه رو نشون میده: کمتر از نصف کسایی که آرتروز دارن، توسط دکتر عمومیشون به ورزش یا فیزیوتراپی ارجاع داده میشن.

به بیشتر از ۶۰ درصدشون درمان‌هایی میدن که اصلا توی دستورالعمل‌های پزشکی توصیه نشده، و حدود ۴۰ درصدشون رو هم قبل از اینکه راه‌های غیرجراحی رو امتحان کنن، می‌فرستن پیش جراح.

برای اینکه بفهمیم چرا این آمار انقدر نگران‌کننده‌ست، باید بدونیم ورزش با مفاصل چیکار می‌کنه. آرتروز با اختلاف شایع‌ترین نوع ورم مفاصله و الان بیشتر از ۵۹۵ میلیون نفر تو دنیا درگیرش هستن.

طبق یه مطالعه جهانی، این عدد تا سال ۲۰۵۰ می‌تونه به یک میلیارد برسه. طول عمر بیشتر، زندگی‌های کم‌تحرک و زیاد شدن آدمای دارای اضافه وزن یا چاق، باعث این روند شدن.

ولی کسایی که مرتب ورزش می‌کنن، از نظر جسمی و بیولوژیکی دارن بدنشون رو در برابر گرفتن این بیماری و بدترین عوارضش بیمه می‌کنن.

غضروفی که سر استخون‌هامون رو پوشونده، یه لایه محکم و محافظه که خودش خون‌رسانی نداره. زنده موندنش وابسته به حرکته.

غضروف مثل اسفنج می‌مونه؛ وقتی راه میریم یا به مفصل فشار میاریم، فشرده میشه و مایعاتش میزنه بیرون و بعد مواد مغذی تازه رو میکشه تو. هر قدم باعث میشه مواد مغذی و روان‌کننده‌های طبیعی بچرخن و سلامت مفصل رو حفظ کنن.

واسه همینه که اون تفکر قدیمی که میگه آرتروز صرفاً “ساییدگی و پارگی” هست، اشتباهه. مفاصل لاستیک ماشین نیستن که به مرور زمان حتماً صاف بشن.

بهتره آرتروز رو به عنوان یه پروسه طولانی از “ساییدگی و ترمیم” ببینیم که توش حرکت منظم و ورزش برای بهبودی و سلامت کل مفصل حیاتیه.

بیماری کل مفصل
ما الان می‌دونیم که آرتروز بیماریِ کلِ مفصله. مایع مفصلی، استخون زیرین، رباط‌ها، عضلات اطراف و حتی اعصابی که حرکت رو کنترل می‌کنن رو تحت تاثیر قرار میده.

ورزش درمانی روی همه این بخش‌ها اثر میذاره. مثلاً ضعف عضلانی یکی از اولین نشونه‌های آرتروزه و با تمرینات مقاومتی میشه بهترش کرد. شواهد محکمی هست که میگه ضعف عضلات، خطر ابتلا و پیشرفت بیماری رو بالا می‌بره.

کنترل عصب و عضله رو هم میشه با برنامه‌های تمرینی خاص (مثل برنامه GLA:D برای آرتروز لگن و زانو) تقویت کرد. این برنامه‌ها که معمولاً گروهی و زیر نظر فیزیوتراپیست انجام میشه، روی کیفیت حرکت، تعادل و قدرت تمرکز دارن تا ثبات مفصل رو بالا ببرن و اعتماد به نفس رو برگردونن.

دیده شده که تا ۱۲ ماه بعد از تموم شدن این دوره، درد، عملکرد مفصل و کیفیت زندگی خیلی بهتر شده.

ورزش برای کل بدن داروی خوبیه؛ برای بیشتر از ۲۶ بیماری مزمن فایده داره. توی آرتروز، نه تنها با تقویت غضروف و عضله کمک می‌کنه، بلکه با التهاب، تغییرات متابولیک و تغییرات هورمونی که عامل بیماری هستن هم می‌جنگه.

چاقی یکی از عوامل خطر اصلی آرتروزه، ولی نه فقط به‌خاطر وزن اضافی روی مفاصل. سطح بالای مولکول‌های التهابی توی خون و بافت‌های مفصلی می‌تونه غضروف رو خراب کنه و بیماری رو سریع‌تر کنه.

فعالیت منظم می‌تونه توی سطح مولکولی جلوی این قضیه وایسه، نشونه‌های التهابی رو کم کنه، آسیب سلولی رو محدود کنه و حتی عملکرد ژن‌ها رو تغییر بده.

اول ورزش، بعد جراحی
فعلاً هیچ دارویی نیست که بتونه روند آرتروز رو تغییر بده. جراحی تعویض مفصل می‌تونه زندگی بعضیا رو عوض کنه، ولی یه عمل سنگینه و برای همه هم جواب نمیده.

اول باید ورزش رو امتحان کرد و تو همه مراحل بیماری ادامه‌ش داد. عوارضش خیلی کمتره و کلی فایده دیگه برای سلامتی داره.

آرتروز فقط مسئله “فرسودگی” مفاصل نیست؛ به قدرت عضلات، التهاب، متابولیسم و سبک زندگی ربط داره.

ورزش منظم و هدفمند همه اینا رو با هم درست می‌کنه؛ به محافظت از غضروف کمک می‌کنه، کل مفصل رو قوی می‌کنه و سلامت کلی رو بالا می‌بره. قبل از اینکه به جراحی فکر کنیم، خودِ حرکت یکی از قوی‌ترین درمان‌هاییه که داریم.

لینک منبع