یک کار حیاتی که می‌توانید برای جلوگیری از علائم آلزایمر انجام دهید!

خواب عمیق می‌تونه از کاهش سلامت مغز که در نهایت منجر به آلزایمر، رایج‌ترین شکل زوال عقل می‌شه، جلوگیری کنه.

توی مطالعه‌ی ۶۲ فرد مسن و از نظر شناختی سالم، محققان دانشگاه کالیفرنیا برکلی (UC Berkeley)، دانشگاه استنفورد و UC ایروین توی آمریکا متوجه شدن افرادی که تغییرات مغزی مرتبط با آلزایمر داشتن، با داشتن خواب عمیق بیشتر، توی تست‌های عملکرد حافظه بهتر عمل کردن.

این نتایج صرف نظر از تحصیلات و فعالیت بدنی بود؛ دو عاملی که همراه با ارتباط اجتماعی، به انعطاف‌پذیری شناختی توی سنین بالاتر کمک می‌کنن.

کسانی که تغییرات مشابه مرتبط با آلزایمر داشتن اما به اندازه‌ی کافی خواب عمیق نداشتن، توی همون تست‌ها به اون خوبی عمل نکردن. در مقایسه، خواب تأثیر کمی روی افرادی داشت که رسوبات کمی داشتن.

در مجموع، نتایجی که توی ماه می ۲۰۲۳ منتشر شد، نشون می‌ده که داشتن مقدار کافی خواب عمیق و با کیفیت می‌تونه به حمایت در برابر کاهش حافظه که با شروع زوال عقل شروع می‌شه، کمک کنه.

متیو واکر، متخصص علوم اعصاب از دانشگاه کالیفرنیا برکلی، گفت: «خواب عمیق رو تقریباً مثل یک قایق نجات در نظر بگیرید که حافظه رو روی آب نگه می‌داره، نه اینکه حافظه توسط سنگینی آسیب‌شناسی بیماری آلزایمر به پایین کشیده بشه.»

«این به خصوص هیجان‌انگیزه، چون ما می‌تونیم کاری در موردش انجام بدیم. راه‌هایی وجود داره که می‌تونیم کیفیت خواب رو، حتی توی بزرگسالان مسن، بهتر کنیم.»

این مطالعه پژواک تحقیقات قبلیه که تجمع پروتئین‌های آمیلوئید-بتا رو توی مغز افراد دارای خواب مختل شده پیدا کرده بودن.

اما خواب ضعیف هم یک عامل خطر و هم یک علامت بیماری آلزایمر هست، که جدا کردن علت و معلول رو سخت می‌کنه. به همین ترتیب، پروتئین‌های توده‌ای آمیلوئید-بتا ممکنه فقط یک نشانه‌ی بیماری آلزایمر باشن، نه علت اصلی اون.

با این حال، سطح پروتئین‌های آمیلوئید-بتا معمولاً به عنوان نشانگر بیماری آلزایمر استفاده می‌شه، چون تحقیقات نشون می‌ده که اون‌ها – و پروتئین دیگه‌ای به نام تاو – می‌تونن ده‌ها سال قبل از بروز علائم بیماری، شروع به مسدود کردن سلول‌های مغزی کنن.

تحقیقات گذشته‌ی گروه واکر نشون داد که سطوح قابل توجهی از آمیلوئید-بتا که توی مغز بزرگسالان مسن جمع می‌شه، می‌تونه خواب عمیق – که به عنوان خواب موج آهسته‌ی بدون حرکت سریع چشم هم شناخته می‌شه – رو مختل کنه و عملکرد حافظه رو مختل کنه.

اما به نظر می‌رسه بعضی از افراد از کاهش سلامتی که با آلزایمر میاد، جلوگیری می‌کنن، حتی وقتی سطح پروتئین‌های آمیلوئید-بتا نسبتاً بالا باشه. برای فهمیدن دلیل این موضوع، واکر و همکارانش امواج مغزی شرکت‌کنندگان رو در حین خواب نظارت کردن، و بعدش از اون‌ها خواستن روز بعد یک تست حافظه رو تکمیل کنن.

در بین کسانی که اسکن مغزی اون‌ها سطوح مشابه بالایی از رسوبات بتا-آمیلوئید رو نشون می‌داد، داشتن یک خواب شبانه‌ی خوب به نظر می‌رسید که یک تفاوت حیاتی توی عملکرد شناختی ایجاد می‌کنه.

این اثر فقط زمانی دیده شد که محققان به طور خاص به خواب موج آهسته‌ی بدون حرکت سریع چشم نگاه کردن، و نه به سایر فرکانس‌های موج خواب یا مراحل خواب.

مطالعات طولانی‌مدت روی بزرگسالان مسن لازمه تا آزمایش بشه که آیا افزایش خواب عمیق طی چند سال می‌تونه واقعاً به حفظ عملکرد شناختی فرد در اون مدت کمک کنه، حتی با افزایش سطح آمیلوئید-بتا.

این تحقیق به ده‌ها مطالعه اضافه می‌کنه که نشون می‌ده خواب می‌تونه یک عامل خطر قابل تغییر برای بیماری آلزایمر باشه؛ عاملی که می‌تونه به طور بالقوه از تغییرات مولکولی جلوگیری کنه با دادن زمان کافی به مغز برای پاکسازی مواد زائد که توی طول روز جمع می‌شن. همچنین به اهمیت کیفیت خواب هم اشاره می‌کنه.

ژوفیا زاوچ (Zsófia Zavecz)، متخصص علوم اعصاب UC برکلی و نویسنده‌ی اصلی، در مورد یافته‌های مطالعه در سال ۲۰۲۳ گفت: «با یک سطح مشخصی از آسیب‌شناسی مغز، شما محکوم به داشتن علائم شناختی یا مشکلات حافظه نیستید.»

اگرچه افراد ممکنه تغییرات مولکولی رو نشون بدن که پیشرفت به سمت آلزایمر رو نشون می‌ده، زاوچ می‌گه یافته‌های اون‌ها نشون می‌ده که عوامل سبک زندگی می‌تونن به عنوان یک حائل در برابر اون اثرات کمک کنن. او گفت: «یکی از اون عوامل خواب و به طور خاص، خواب عمیق هست.»

این مطالعه، اگرچه کوچک هست، اما همچنین به این موضوع اشاره می‌کنه که چرا داشتن خواب خوب به طور طبیعی ممکنه یک گزینه‌ی بهتر از مصرف قرص‌های خواب‌آور برای به خواب رفتن باشه.

تحقیقات دیگه نشون می‌ده که استفاده‌کنندگان قرص‌های خواب‌آور به نظر می‌رسه سطح پایین‌تری از پروتئین‌های آمیلوئید توی مایع مغزی نخاعی خودشون دارن، که مغز رو شب‌ها پاکسازی می‌کنه. اما این داروها عوارض جانبی دارن؛ همچنین ممکنه افراد رو به سمت دوره‌های خواب سطحی ببرن به جای فازهای خواب عمیق.

به جای اون، برای اینکه خودتون رو برای یک خواب شبانه‌ی خوب آماده کنید، زاوچ پیشنهاد می‌ده که اواخر روز مصرف قهوه رو قطع کنید، کمی ورزش کنید، از زمان نمایشگر دوری کنید و قبل از خواب دوش آب گرم بگیرید.

در حالی که شما در حال استراحت هستید، مطمئن باشید که دانشمندان سخت در حال کار هستن تا مشکلات پیچیده‌ی آلزایمر رو که میلیون‌ها نفر رو توی سراسر جهان تحت تأثیر قرار می‌ده، حل کنن.

لینک منبع